وسایل ممنوعه در پرواز خارجی | لیست کامل 2026
به احتمال زیاد این سؤال برای همهٔ ما پیش آمده که وسایل ممنوعه در پرواز خارجی، دقیقاً شامل چه چیزهاییاند؟ آیا یک سری وسایل به طور مشترک در همه جا ممنوعند و یا بین پروازها و شرکتهای هواپیمایی مختلف تفاوتهای فاحشی وجود دارد؟ یا بالاخره میتوانیم لپتاپ یا وسایل الکترونیکی را به داخل کابین ببریم یا نه؟
یا مگر عطر و شامپو و این قبیل چیزها چه خطری دارند که نمیتوان آنها را داخل پرواز خارجی حمل کرد؟ چه کشورهایی سختگیرانهترین قوانین را دربارهٔ وسایل ممنوعه در پرواز دارند؟ مطالعهٔ این مطلب تا حدودی تکلیف وسایل ممنوعه و غیرممنوعه را روشن میکند اما در نهایت و در صورتی که قصد حمل یک سری وسایل خاص را به داخل پرواز خارجی دارید، بهتر است که از مقررات و سیاستهای آن ایرلاین اطمینان حاصل کنید.
اگر هنوز در مرحله برنامهریزی سفر هستید، فراموش نکنید که پیش از بستن چمدان باید شرایط ورود به کشور مقصد را هم بررسی کنید. بسیاری از مقاصد خارجی برای مسافران ایرانی نیازمند دریافت ویزای توریستی هستند و مدارکی مانند پاسپورت معتبر، برنامه سفر، رزرو محل اقامت و مدارک مالی باید پیش از سفر آماده شوند. بهتر است این مراحل را زودتر انجام دهید تا نزدیک زمان پرواز با مشکل یا تغییر برنامه مواجه نشوید.
وسایل ممنوعه در پرواز خارجی
در حال حاضر، سفرهای خارجی کماکان در سایهٔ محدودیتهای ناشی از کووید - ۱۹ قرار دارند و شرکتهای هواپیمایی، به عنوان بخشی از صنعت گردشگری، متحمل ضررهای هنگفتی شدهاند. در این شرایط، فقط میتوان امیدوار بود که جهشهای دیگری از این ویروس لاکردار در کمین نباشد و شرایط هرچه سریعتر به حالت عادی برگردد.
بدیهی است که محدودیتهای ناشی از کرونا موقتی هستند، اما مادامی که راجع به سفرهای هوایی صحبت میکنیم، یک سری محدودیتها و مقررات دائمی وجود دارند که به حجم و وزن و نوع وسایل و بار و بندیل مسافران مربوط میشوند و با دانستن آنها، سر بزنگاه غافلگیر نمیشویم و مجبور به رها کردن سوغاتیهای با ارزش و وسایل مهممان نخواهیم بود.
وسایل تیز و برنده در پرواز خارجی
اینکه یک نفر در پرواز خارجی و داخل کابین هواپیما چه نیازی به قیچی و ناخنگیر دارد، مشخص نیست. اما فرض کنیم مسافر مورد نظر کاردستی میسازد یا آرایشگر است و یا به شکلی کاملا تصادفی در پکیج وسایل شخصیاش قیچی بزرگ و یک سری وسایل تیز وجود دارد.
خوشبختانه قیچی به طور مطلق، جزو وسایل ممنوع در پرواز خارجی نیست و در صورتیکی لبههای گرد و نه چندان تیزی داشته باشد و یا هرکدام از لبههایش از ۶ سانتیمتر کوتاهتر باشند، مانعی برای بردن به داخل هواپیما ندارد. البته این شرایطی که گفتیم برآمده از دادههای یک شرکت هواپیمایی انگلیسی است و لزوماً دربارهٔ سایر پروازها صادق نیست.
از آن طرف، اشیایی مثل چتر و عصا و میلهای بافتنی هم هم جزو وسایل ممنوعه پرواز خارجی نیستند، مگر اینکه در مورد چتر، از این مدلهای سیخدار و قدیمی باشند که اینطور که پیداست تولیدشان منسوخ شده است. غیر از اینها، آیتمهایی مثل چاقو و تیغهای سلمانی با لبهٔ باز، به هیچ عنوان قابل قبول نیستند و جزو وسایل ممنوعه پرواز به شمار میروند.
در کل وسایل تیز مجاز شامل آیتمهایی مثل قیچی با لبههای زیر ۶ سانت، قیچی کاردستی (لبههای گرد)، تیغهای محافظ دار (یکبار مصرف)، قاشق، ناخنگیر، موچین، میل بافتنی، سوزن خیاطی، چتر، عصا و این قبیل چیزهای بیآزارند و وسایل تیز ممنوعه شامل قیچیهای بزرگتر از ۶ سانت، کاتر، چاقو و تیغ بدون محافظ، چاقوهای ضامندار و تاشونده و یا چوبپنبهبازکن هستند که معمولاً در ابزارهای چند کاره وجود دارند و ممکن است اجازهٔ ورود به داخل کابین پیدا نکنند.
لپ تاپ و سشوار و لوازم برقی در پرواز خارجی
لابد در تصاویر تبلیغاتی، عکس مسافرانی را که روی صندلی راحت هواپیما لم دادهاند و با لبخندی بر لب مشغول کار با لپتاپشان هستند به چشممان خورده و شاید خودمان هم تجربهاش را داشته باشیم.
ما برای کسانی که هنوز نسبت به ماجرا دچار تردیدند یادآور میشویم که هیچ مانعی برای بردن لپ تاپ به داخل پرواز خارجی نبوده و کلاً وسایلی مثل کامپیوتر، تبلت، سشوار، ریش تراش، اتوی مسافرتی، اتوی مو، پخشکنندههای موسیقی یا انواع mp3 پلیر و این قبیل چیزها جزو وسایل ممنوعه در پرواز خارجی نیستند. مگر در شرایط نادری که شرکت هواپیمایی مورد نظر، سیاستهای خاصی داشته باشد و مسافرش را غافلگیر کند.
آیا بردن مواد غذایی داخل پرواز خارجی مجاز است؟
بعضیها با غذای داخل هواپیما ارتباطی برقرار نمیکنند و در خصوص بسیاری از ایرلاینها میتوان گفت که حق هم دارند! عدهای هم به رسم رایج، دوست دارند برای عزیزانشان سوغاتی ببرند و با مربای مامانپز یا فلان ترشی و شیرینی و لبنیاتی که در کشور مقصد پیدا نمیشود، نوستالژیهای طرفشان را قلقلک بدهند.
اما افسوس که چه به قصد توشهٔ سفر و چه به قصد سوغاتی، حمل خوراکی در پرواز خارجی، در سایهٔ سختگیری زیاد ایرلاینهاست و به طور کل، هر چیزی که حالت مایع یا متمایل به مایع داشته باشد، جزو وسایل ممنوعه در پرواز خارجی است. و با وجودی که قوانین ایرلاینهای مختلف دربارهٔ خوراکیها تفاوت دارد، باید سعی کنیم تا جای ممکن از حمل خوراکیهای قابل ریختن خودداری کنیم و سمت چیزهای نرم و آبدار و مایع و چرب و چیل نرویم.
چه خوراکیهایی در پرواز خارجی مجاز نیستند؟
مثلاً در برخی از ایرلاینها، حتی بیسکوییت کرمدار هم جزو موارد مسئلهدار است! مگر اینکه میزانی که حمل میکنید، در کیف آرایشی یا دستی فرد جا شود و حجمش بیش از ۱۰۰ میلیلیتر نباشد. حتی عسل و پنیرهای خامهای هم جزو موارد ممنوعه هستند و از گیت امنیتی رد نمیشوند. در خصوص غذاهای جامد، مادامی که کسی در بین مسافرین آلرژی خاصی نداشته باشد، مانعی برای بردنشان به داخل پرواز نیست.
مواردی مثل آب و چایی و قهوه، مربا و شربت و عسل و ژله، ماست و خامه و پنیرهای شل و تازه، سوپ و انواع سس یا روغن و سرکه جزو وسایل ممنوعه در پرواز خارجی هستند و مواردی مثل آجیل و شکلات و میوهٔ خشک و آب استرلیزه و شیرخشک و کلاً چیزهای مرتبط با کودک مانعی ندارند. در کل هر خوراکی جامدی مثل کیک و شیرینی و بیسکوییت و اسنک و غیره که در بستهبندی تر و تمیز و غیرقابل نشت قرار گرفته باشد، جزو موارد مجاز است.
غذاهای کنسروی در پرواز خارجی
همانطور که در بخش قبل اشاره کردیم، همراه داشتن خوراکیهایی که در بستهبندی محکم و غیرقابل نشت بوده و حجم بزرگی نداشته باشند مجازند. اما در خصوص کنسروجات، ماجرا کمی پیچیدهتر است و این قضیه دو دلیل ساده دارد.
یک اینکه کنسروها زیر اشعه ایکس درست و حسابی قابل رویت نیستند و محتویاتشان میتواند حاوی چیز ناجوری باشد. و دوم اینکه اغلب غذاهای کنسروی مثل لوبیا و تن و غیره، دارای حجم قابل توجهی از مایعات یا محتویات روغنی هستند و ورودشان به داخل هواپیما مجاز نیست. بنابراین اگر مسافری اصرار به بردن کنسرو دارد، مجبور است آنرا همراه سایر بارهایش تحویل دهد و امکان بردن کنسرو در داخل هواپیما وجود ندارد.
البته حتی اگر کسی شانس بیاورد و مثلاً کنسروی مثل تن ماهی را به داخل کابین ببرد، به محض باز کردنش صدای مسافران درمیآید و خدمهٔ پرواز مجبورند خیلی مودبانه آنرا دور بیندازند. بنابراین بهتر است از بردن چیزهای بودار به داخل کابین تا جای ممکن خودداری شود.
آیا محصولات تازه و سبزیجات جزو وسایل ممنوعه هستند؟
این قبیل خوراکیها برای پروازهای داخلی با سختگیری کمتری همراهند و معمولاً از گیت امنیتی رد میشوند. اما در خصوص پروازهای بینالمللی ماجرا متفاوت است و چیزهایی مثل گوشت و ماهی و میوه و سبزیجات و کلاً مواد غذایی تازه، معمولاً مجاز نیستند.
یکی از دلایل این ممنوعیت، امکان ایجاد آلودگی و یا انتقال باکتری یا آفت به اقلیم کشورمقصد است که میتواند در مرور زمان، مشکلات عدیدهای برای اکوسیستم یک سرزمین ایجاد کند و کشورهایی مثل استرالیا و نیوزلند که حکم آدم مارگزیده را در این موارد دارند، به هیچ عنوان اجازهٔ ورود محصولات گیاهی و مشکوک به آفت را نمیدهند.
این موضوع در بعضی کشورها بسیار جدیتر است. برای مثال، قوانین مرزی استرالیا تنها به وسایل داخل کابین هواپیما محدود نمیشوند و برخی مواد غذایی، محصولات گیاهی و اقلام همراه مسافر ممکن است هنگام ورود به کشور نیز مشمول محدودیت یا اعلام در گمرک شوند. اگر مقصدتان استرالیاست، پیشنهاد میکنیم قبل از بستن چمدان، اقلام ممنوعه در ورود به استرالیا را هم بررسی کنید تا در کنترل مرزی دچار مشکل نشوید.
اما در خصوص کشورهایی که قوانینشان در این مورد نرمتر است، مادامی که مواد غذایی شما، بستهبندی مفصل و غیرقابل نشتی داشته باشد (چه از لحاظ بو و چه از لحاظ نشت مایعات) بردنشان به داخل هواپیما بلامانع است. بهرحال باید مراعات سایر مسافران را هم کرد و عقل سلیم حکم میکند که جدا از میوه و سبزیجات، چیزهای بوداری مثل ماهی و کالباس و تخم مرغ آبپز را به داخل پرواز نبریم!
بهترین روش برای حمل خوراکی در پرواز خارجی
همانطور که اشاره شد برخی از مواد غذایی مثل میوه، سبزیجات و آیتمهای گیاهی، برای برخی کشورها خط قرمزند و حتی اگر در بخش بار هواپیما به کشور مقصد منتقل شوند، اجازهٔ ورود به خاک آن کشور را پیدا نمیکنند.
اما غیر از این موارد خاص، برای بردن سوغات و خوراکیهای تازه و چیزهایی مثل عسل و مربا در بخش بار، مادامی که با چند لایه بستهبندی (ترجیحاً شفاف) و کیسههای حبابدار و چسب، مهر و موم شوند و هیچ احتمالی برای نشت و ریختن به داخل بار نداشته باشند، حملشان بلامانع است.
اگر مقصدتان یکی از کشورهای اروپایی است، بهتر است علاوه بر مقررات ایرلاین، محدودیتهای ورود کالا و مواد غذایی کشور مقصد را هم بررسی کنید؛ چون مجاز بودن یک وسیله در هواپیما الزاما به معنی مجاز بودن ورود آن به کشور مقصد نیست. مسافرانی که قصد شرکت در تور اروپا را دارند نیز بهتر است قبل از حرکت، قوانین مربوط به بار، مواد غذایی و وسایل شخصی کشورهای موجود در برنامه سفرشان را جداگانه بررسی کنند.
باز تأکید میکنیم که برای اطمینان، اینگونه موارد باید با شرکت هواپیمایی مورد نظر طی شوند. چون بعضی ایرلاینها و برخی کشورها، در کل اجازهٔ حمل مواد غذایی مایع و شل و ول را به داخل بار یا کابین هواپیما نمیدهند، حتی اگر آنها را با چندین لایه پاکت و کیسه و سلفون مومیایی کرده باشیم!
آیا دارو و شربت جزو وسایل ممنوعه در پرواز خارجی هستند؟
خوشبختانه حمل دارو در پرواز خارجی و قرص و دارو جزو وسایل ممنوعه نیستند و میتوان آنها را در کیف دستی به داخل هواپیما برد. حتی داروهای مایع و شیشههای شربت هم مادامی که از ۱۰۰ سیسی کمتر باشند مانعی ندارند.
برخی ایرلاینها هم کلاً قیدی برای نوع دارو ندارند و روی حجم دارو هم حساسیتی نشان نمیدهند. اما بهتر است من باب احتیاط، این مورد را از شرکت هواپیمایی مورد نظر جویا شده و همچنین بهتر است که نسخهٔ داروهای به خصوص را همیشه به همراهمان داشته باشیم.
در مورد بیمارانی که به کپسول اکسیژن نیاز دارند هم اوضاع به همین منوال است و قانون ثابتی برای همهٔ ایرلاینها وجود ندارد. برخی از شرکتهای هواپیمایی کپسول اکسیژن را تا حداکثر ۵ کیلوگرم مجاز میدانند و برخی دیگر اعداد و ارقام متفاوتی دارند که باز هم لازمهاش پرس و جوی پیش از پرواز و اطمینان کامل است.
آیا حمل ابزار یا وسایل ورزشی در پروازهای خارجی مجاز است؟
این مورد چیز چندان رایجی در بین مسافران عادی نیست و بیشتر در خصوص اکیپهای عازم مسابقه و تیمهای ورزشی مصداق دارد که در آنصورت هماهنگیهای لازم، توسط مسئول تیم و فدراسیون انجام شده است.
اما در خصوص وسایل ورزشی برای مسافرین عادی، مقررات کاملاً ساده و سرراست هستند و بردن چیزهایی مثل راکت تنیس، چوب گلف، دارت، قلاب ماهیگیری، کفش اسکیت، تجهیزات غواصی، پارو و قایق، تیرکمان و تفنگهای بادی و لوازم مربوط به ورزشهای رزمی به داخل هواپیما ممنوع بوده و باید در بخش بار تحویل داده شوند.
در خصوص چیزهای شیمیایی و ابزارآلات هم اوضاع به همین منوال است و تقریباً تمامی ابزارها جزو وسایل ممنوعه پرواز خارجی هستند. وسایلی مثل پیچ گوشتی و قیچی باغبانی (که قاعدتاً بزرگتر از ۶ سانت تیغه دارد) اره و چکش و تبر به داخل کابین راه ندارند و چیزهایی مثل رنگ و تینر و تربانتین و چسب مایع هم به شکل دوبله ممنوعند! یعنی هم از لحاظ مایع و خطرناک بودن و هم از منظر نیاز مسافر، توجیهی برای همراهی در داخل کابین نخواهند داشت.
چه وسایلی را همراهمان به داخل هواپیما ببریم؟
بطریهای جمعشونده و ترجیحا فیلتر دار، جزو بهترین وسایل همراه در پروازهای خارجی هستند. چون به احتمال زیاد، یک بطری آب معدنی سیصد میلی لیتری یا کوچکتر، جوابگوی سفرهای طولانی نیست و اینطور هم نیست که در داخل هواپیما، مسافران هر زمان که اراده کنند نوشیدنی بگیرند.
مورد بعدی داروهای روزمره است که همانطور که در بالا اشاره کردیم، مانعی برای ورود به داخل پرواز ندارند. شارژر موبایل و پاوربانک هم از وسایل حتمی و ضروری هستند و باید در کنار مدارک شناسایی و اوراق مهم و مقادیری پول همراه مسافر باشند.
در ضمن، حتی اگر فکر میکنیم دزدی، گم شدن و یا عوض شدن چمدانها اتفاق چندان رایجی نیست، سخت در اشتباهیم و باید وسایل گرانقیمت و زینتی و ساعت و طلا و جواهر و کامپیوتر و هدفون و هرچیزی که گم شدنش برایمان گران تمام میشود، همراهمان به داخل هواپیما ببریم.
داشتن مقادیری خوراکی خشک و سبک هم که همیشه لازم است اما مورد مهمتر، داشتن یک تکه لباس گرم است. چون برای برخی از افراد که تا حدودی سرمایی هستند، دمای داخل کابین با کولرهای روشن، حتی در چلهٔ تابستان هم میتواند سرد و زمحریر باشد و داشتن یک ژاکت یا سوئیتشرت در کیف همراه ضرری ندارد.
پیش از بستن چمدانها و جمعآوری وسایل، بد نیست مطالب چک لیست سفر خارجی و اختلاف ساعت ایران و کشورهای مختلف را مطالعه بفرمایید.
نمونهای از مقررات حمل بار و وسایل ممنوعه
در مطلبی با عنوان بهترین شرکت های هواپیمایی جهان تعدادی از بهترین ایرلاینهای بینالمللی را معرفی کردیم و ایرلاین ژاپنی ANA هم به عنوان یکی از ده ایرلاین برتر جهان یکی از آنها بود. حالا بد نیست نگاهی به مقررات ANA بندازیم و بخشی از لیست بلندبالای آیتمهای مجاز و غیرمجاز داخل پرواز را که در وبسایت رسمی این شرکت تعیین شده مرور کنیم.
- هر مسافر اجازه دارد یک فندک کوچک یا یک جعبه کبریت به داخل کابین ببرد.
- فندکهای اتمی و فندکهایی که دارای مخزن بزرگ هستند اجازهٔ ورود به کابین را ندارند.
- اجازهٔ شارژ برخی از انواع باتریهای لیتیومی داخل کابین داده نمیشود ولی حملشان بلامانع است.
- باطریهای یدکی باید در پوشش محفوظی پیچیده شده باشند تا بروز اتصال کوتاه ناممکن باشد.
- ورود اسپریهای خوشبوکننده با محفظهٔ بالای ۵۰۰ میل به داخل کابین و در بخش بار مجاز نیست.
- ورود اسپریهای درمانی بالای ۵۰۰ میل به داخل کابین و در بخش بار مجاز نیست.
- گوشی، شارژر، لپتاپ، دوربین، کنسولهای دستی و لوازم الکترونیکی از این قبیل مجازند.
- لوازم الکترونیک با باتری لیتیومی غیرقابل جدا شدن مجاز به ورود به بار و داخل کابین نیستند.
- ورود هاوربردها، اسکیتها و اسکوترهای برقی به داخل بار و کابین مجاز نیست.
- سیگارهای الکترونیک برای قسمت بار غیرمجازند اما ورودشان به داخل کابین بلامانع است.
- لوازم برقی آرایشی مثل اتوی مو و سشوار مانعی برای بخش بار یا داخل کابین ندارند.
- مهمات برای تجهیزات شکار یا تفنگهای ورزشی تا سقف پنج کیلو و فقط در بخش بار مجازند.
قوانین فرودگاهی فقط به وسایل داخل چمدان ختم نمیشوند و بسته به مقصد، مدارک ورود و مقررات مرزی نیز اهمیت دارند. ترکیه یکی از پرترددترین مقاصد خارجی برای مسافران ایرانی است؛ بنابراین اگر پروازتان به این کشور است، مطالعه راهنمای سفر به ترکیه میتواند درباره مدارک لازم، مقررات ورود و نکاتی که قبل از رسیدن به فرودگاه باید بدانید، دید کاملتری به شما بدهد.
اگر بلیت شما به استانبول است، حتماً کد فرودگاه روی بلیت را هم بررسی کنید؛ چون پروازهای این شهر ممکن است از فرودگاههای متفاوت انجام شوند و مسیر دسترسی، امکانات و شرایط هرکدام یکسان نیست. در مطلب فرودگاه های استانبول میتوانید با فرودگاه استانبول IST، فرودگاه صابیها گوکچن SAW و امکانات مهم آنها بیشتر آشنا شوید.
جمعبندی
در مجموع، آگاهی از مقررات وسایل ممنوعه در پرواز خارجی، از اقلام تیز و ابزارآلات گرفته تا مایعات، مواد غذایی، داروها و تجهیزات الکترونیکی، نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از توقیف بار، جریمه یا اتلاف زمان در فرودگاه دارد و حتی بیتوجهی به این قوانین میتواند در کنار عوامل عملیاتی و شرایط اضطراری، به ایجاد تاخیر یا تشدید دلایل لغو پروازها نیز منجر شود؛ بنابراین بررسی دقیق دستورالعمل ایرلاین و قوانین کشور مقصد پیش از سفر، یک ضرورت قطعی است نه یک توصیه اختیاری.
سوالات متداول
۱. چه وسایلی را نمیتوان داخل کابین هواپیما برد؟
۲. آیا میتوان پاوربانک را داخل چمدان تحویلی گذاشت؟ خیر. پاوربانک و باتریهای لیتیومی یدکی معمولاً باید در بار دستی و داخل کابین حمل شوند و قرار دادن آنها در چمدانی که به قسمت بار هواپیما تحویل داده میشود، مجاز نیست.
۳. حمل مایعات در کیف دستی هواپیما چه محدودیتی دارد؟
۴. آیا میتوان عطر و اسپری را با هواپیما حمل کرد؟
۵. آیا حمل مواد غذایی در پرواز خارجی مجاز است؟
۶. اگر وسیله ممنوعه داخل چمدان باشد چه اتفاقی میافتد؟
۷. از کجا بفهمیم یک وسیله خاص در پرواز ما مجاز است یا نه؟ 
